boya Türkçe
bodāğ / boyağ
Türkçe kökenli olan sözcük, Eski Türkçedeki "renklendirmek, boyamak" anlamına gelen bodu- kökünden türetilmiş isim biçimine dayanır.
Gelişim Hattı
- Ana Türkçe: *bod- (renk vermek, boyamak)
- Eski Türkçe: bodu- / bodi- (boyamak, renklendirmek)
- Eski Türkçe: bodāğ / boduġ (renk maddesi, boya)
- Orta Türkçe: boyaġ (boya)
- Osmanlı Türkçesi: بویا (boya)
- Türkiye Türkçesi: boya
Yapısal Parçalanış
- bodu- Kök fiil
- boyamak, renklendirmek
- -g Fiilden isim yapım eki
- fiilin sonucunda oluşan nesne/araç
bodu- (boyamak) + -g (fiilden isim eki) → boduġ / bodāğ → boya
Anlam Evrimi
- Renk verme eyleminin aracı, renklendirici madde
- Yüzeyleri renklendirmek veya korumak amacıyla sürülen kimyasal/doğal karışım
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe dönemine ait metinlerde bodu- (fiil) ve boduġ/bodāğ (isim) biçiminde renk ve boya anlamıyla tanıklanmıştır.
- Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lugâti't-Türk (11. yüzyıl) eserinde bodāğ biçiminde kaydedilmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı Eski Türkçe kökten (bodu-) gelişen fiil biçimidir.
- Boya sözcüğüne meslek eki (-cı) eklenerek türetilmiştir.