bahar Farsça
بهار (bahār)
Türkçeye Farsçadan geçen 'bahar', ilkbahar mevsimini ve genel olarak yeşermeyi, tazeliği ifade eder. Kökü Proto-Hint-Avrupa dilindeki parlamak ve parıldamak köklerine kadar uzanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-Avrupa: *bʰeh₁- (parlamak, aydınlanmak)
- Proto-Hint-İran: *bʰā́ras
- Avestaca: vaŋri- (bahar)
- Pehlevice: wahār (ilkbahar)
- Farsça: بهار (bahār) (ilkbahar, çiçek açma zamanı)
- Osmanlı Türkçesi: بهار (bahār) (ilkbahar, çiçek)
- Türkçe: bahar
Anlam Evrimi
- Işıma, parıldama
- Çiçek açma, canlanma dönemi
- İlkbahar mevsimi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan (Kutb'un Hüsrev ü Şirin tercümesi ve Yunus Emre Divanı) itibaren yazılı metinlerde yer alır.
- Tarihsel metinlerde hem doğrudan ilkbahar mevsimini hem de çiçek, tomurcuk ve tazeliği nitelemek için kullanılmıştır.
Kökdaş Kelimeler
- Türkçe 'ilk' ve Farsça 'bahar' kelimelerinin birleşimiyle kıştan sonraki mevsimi belirtir.
- Türkçe 'son' ve Farsça 'bahar' kelimelerinin birleşimiyle 'ikinci bahar, güz' anlamında kullanılır.
- Arapça bahār (koku, çiçek) kökünden çoğullaşan ve aynı Hint-İran kökenine dayanan lezzet verici bitkiler.