Hangi kelimenin kökenini merak ediyorsunuz?

ayn Arapça

عين ('ayn)

Türkçeye Arapçadan geçen kelime, Sami dillerinde 'göz' ve 'pınar' anlamlarına gelen kadim köke dayanır; Türkçede daha çok göz, pınar, zat veya 'aynı/tıpkı' bağlamlarında kullanılır.

Gelişim Hattı

  1. Proto-Sami Dili: *ˁayn- (göz, pınar)
  2. Arapça: عين / 'ayn (göz, su kaynağı, zat, öz, eş)
  3. Osmanlı Türkçesi: عين / 'ayn (göz, pınar, kendisi)
  4. Türkçe: ayn

Anlam Evrimi

  1. Göz, görme organı
  2. Göz gibi kaynayan su, pınar
  3. Bir şeyin kendisi, özü, zatı
  4. Tıpkısı, eşi

Türkçedeki İlk İzler

  • Türkçede en geç 14. yüzyıl Kutb'un Hüsrev ü Şirin çevirisi ve diğer erken dönem Osmanlı metinlerinden itibaren 'göz' ve 'öz' anlamlarıyla görülür.

Kökdaş Kelimeler

Arapça 'ayn (zat, öz) kelimesine nisbet eki (-ī) getirilmesiyle oluşan ve 'bunun zatı gibi, eş' anlamına gelen türev.
Arapça 'ayn kökünden tenvin ile türetilmiş zarf (bizzat, olduğu gibi).
Arapça 'ayn kökünden türetilen ve para dışındaki taşınır malları, eşyaları ifade eden çoğul terim.
Arapça 'ayn (göz, ileri gelen kişi) kelimesinin çoğulu olan a'yān biçiminden gelen ileri gelenler/seçkinler anlamındaki sözcük.

Tartışma