apartman Fransızca
appartement
Türkçeye Fransızca "appartement" kelimesinden geçmiştir. Fransızcaya ise İtalyanca bölmek, ayırmak anlamına gelen "appartare" fiilinden aktarılmıştır.
İçinde birden fazla bağımsız daire bulunan çok katlı bina.
Gelişim Hattı
- Latince: ad- (-e doğru eki)
- Latince: pars/partis (bölüm, kısım)
- Halk Latincesi: *appartare (ayırarak bir kenara koymak)
- İtalyanca: appartamento (ayrılmış konut birimi)
- Fransızca: appartement (daire, konut birimi)
- Osmanlı Türkçesi: apartman (çok daireli bina)
Yapısal Parçalanış
- apparter Kök fiil
- Ayırmak, bir kenara çekmek
- -ment Sonuç eki
- Fiilden isim türeten, eylemin sonucunu gösteren ek
apparter (ayırmak) + -ment (eylem/sonuç eki) → appartement (ayrılmış oda dizisi/konut)
Anlam Evrimi
- Bir bina içinde ayrılmış özel oda dizisi veya daire
- Birden fazla bağımsız daireyi barındıran çok katlı yapının tamamı
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 19. yüzyılın sonlarında (Tanzimat sonrası) batılılaşma dönemi mimarisiyle birlikte görülmeye başlanmıştır.
- Ahmet Rasim'in 20. yüzyıl başındaki eserlerinde ve dönemin basınında Fransızca anlamıyla kullanımına rastlanır.
Kökdaş Kelimeler
- parti
- Latince pars/partis (kısım, bölüm) kökünden gelir.
- partisip
- Aynı Latince pars kökünden türetilmiştir.
- departman
- Latince pars kökünden türeyen Fransızca département kelimesinden geçer.