Gelişim Hattı

1. Latince: ad (doğru, -e hali)
2. İtalyanca: alla (tarzında, usulünce)
3. İtalyanca: alla turca (Türk usulü)
4. Osmanlı Türkçesi: alaturka (Türk tarzına uygun)
5. Türkçe: alaturka

Yapısal Parçalanış

alla Edat öbeği

... tarzında / usulünce

turca Sıfat (dişil)

Türk, Türk'e ait

alla (tarzında) + turca (Türk) → alla turca (Türk usulü)

Anlam Evrimi

1. Türk tarzında / Türk usulü musikî veya yaşam biçimi
2. Geleneksel Türk kültürüne özgü (alaturka saat, alaturka tuvalet vb.)
3. Zaman zaman Batı tarzı karşıtı veya eski usul

Türkçedeki İlk İzler

• Türkçede en geç 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Batı etkisiyle değişen yaşam tarzı ve müzik bağlamında görülmeye başlar.
• Ahmet Mithat Efendi ve dönem yazarlarının eserlerinde alafranga karşıtı geleneksel yaşamı tanımlamak için yaygınlaşmıştır.

Kökdaş Kelimeler

alafranga

İtalyanca "alla franca" (Frenk usulü) deyiminden gelir; alaturka ile aynı kalıpla türetilmiştir.