agah Farsça
آگاه (āgāh)
Kelime Farsça 'bilen, bilgili, haberdar' anlamına gelen 'āgāh' sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Kökü Eski İrancada 'bilmek, farkında olmak' anlamına gelen biçimlere dayanır.
Gelişim Hattı
- Proto-Hint-İran: *a-gāsa- (farkında olan, gören)
- Eski Farsça: *āgāsa-
- Orta Farsça: āgāh (haberdar, uyanık, bilgili)
- Farsça: āgāh (haberdar, bilgili)
- Osmanlı Türkçesi: āgāh (bilgili, haberli)
- Türkçe: agah (haberdar, uyanık, bilgili)
Anlam Evrimi
- Farkında olmak, bilmek
- Haberdar, uyanık, bilgili olmak
- Gönül gözü açık, sezgili
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 14. yüzyıldan itibaren Anadolu sahası metinlerinde ve divan edebiyatında 'haberdar, uyanık, basiretli' anlamlarıyla görülür.
Kökdaş Kelimeler
- Farsça āgāh köküne Türkçe +lIk ekinin getirilmesiyle türetilmiş 'haberdarlık, uyanıklık' anlamındaki sözcük.