adak Türkçe
adak
Türkçe kökenli bir kelime olup, 'söz vermek, adamak' anlamına gelen Eski Türkçe 'ata-' eylemine fiilden isim yapım eki getirilmesiyle türetilmiştir.
Gelişim Hattı
- Proto-Türkçe: *āta- (söz vermek, adamak)
- Eski Türkçe: ata- (isimlendirmek, söz vermek, adamak)
- Eski Türkçe: atak / adak (adak, adanmış şey, vaat)
- Osmanlı Türkçesi: اداق (adak) (adak)
- Türkiye Türkçesi: adak (adak)
Yapısal Parçalanış
- ada- Kök fiil
- adını koymak, söz vermek, adamak
- -k Fiilden isim yapım eki
- eylemin sonucunda ortaya çıkan nesne veya kavram
ada- (adamak) + -k (fiilden isim eki) → adak (adanmış şey, vaat)
Anlam Evrimi
- Bir şeyi bir amaç için söz vermek/belirlemek
- Tanrıya veya kutsal bir güce adanan vaat veya kurban
Türkçedeki İlk İzler
- Eski Türkçe ve Orta Türkçe döneminden itibaren metinlerde 'adak' ve 'adamak' biçimleriyle belgelenmiştir.
- Dîvânu Lugâti't-Türk'te (11. yüzyıl) 'atadı' (adadı, söz verdi) eylemi ve ilgili türevleri kayıtlıdır.
Kökdaş Kelimeler
- Aynı ata- kökünden türeyen fiil biçimi.
- Tarihsel olarak aynı 'at/ad' (isim) kök ailesiyle bağlantılıdır.