Esra Arapça
إِسْرَاء (isrāʾ)
Türkçeye Arapçadan geçen kelime, "gece yürümek" anlamına gelen s-r-y kökünün dördüncü kalıp (if'āl) masdarı olan "isrāʾ" biçiminden türetilmiştir.
Gece yürüyüşü veya gece yolculuğu anlamına gelen, Türkçede özel ad olarak kullanılan bir sözcük.
Gelişim Hattı
- Proto-Sami: *śry (gece yürümek)
- Arapça: asrā (gece yürüdü, gece yola çıktı)
- Arapça: isrāʾ (gece yürütme, gece yolculuğu)
- Osmanlı Türkçesi: esrā / isrā (gece yolculuğu)
- Türkçe: Esra
Yapısal Parçalanış
- s-r-y Sami kök
- Gece yürümek, gece yol almak
- if'āl Masdar kalıbı
- Eylemi gerçekleştirmeyi/ettirmeyi bildiren türetim kalıbı
s-r-y (kök) + if'āl (kalıp) → isrāʾ (gece yolculuğu yapma/yaptırma)
Anlam Evrimi
- Gece vakti yola çıkma veya gece yürüyüşü yapma
- Hz. Muhammed'in Mekke'den Mescid-i Aksa'ya yaptığı gece yolculuğu (İsra)
- Türkçede yaygın kadın adı
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede dinî kavram olarak "İsra" biçiminde en geç 14. yüzyıl kısas-ı enbiya ve tefsir metinlerinde belgelenmiştir.
- Kadın ismi (Esra) olarak yaygınlaşması 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılda gerçekleşmiştir.
Kökdaş Kelimeler
- İsra
- Arapça özgün biçimiyle dini literatürde kullanılan ve Kur'an'ın bir suresine de adını veren aynı sözcüktür.
- sari
- Arapça aynı s-r-y kökünden gelen ve "gece yürüyen, sirayet eden, bulaşıcı" anlamına gelen kelime.