çamaşır Farsça
جامهشو (cāme-şūy)
Türkçeye Farsça "elbise yıkayan" anlamına gelen "cāme-şūy" bileşiğinden geçmiştir. Zamanla ses değişimine uğrayarak yıkanacak giysi veya iç çamaşırı anlamını kazanmıştır.
Gelişim Hattı
- Farsça: cāme (giysi, elbise)
- Farsça: şūy (yıkayan)
- Farsça: cāme-şūy (elbise yıkayan, çamaşırcı)
- Osmanlı Türkçesi: çāmaşūr (elbise yıkama işi / yıkanacak elbise)
- Türkçe: çamaşır (yıkanacak giysi, iç giysisi)
Yapısal Parçalanış
- cāme İsim kökü
- Giysi, elbise
- şūy Sıfat-fiil kökü
- Yıkayan (şustandan)
cāme (giysi) + şūy (yıkayan) → cāme-şūy (elbise yıkayan)
Anlam Evrimi
- Elbise yıkayan kişi (çamaşırcı)
- Elbise yıkama eylemi veya yıkanacak giysiler
- İç giysisi
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 15. yüzyıl metinlerinde (örneğin Dede Korkut veya dönemin tıp metinlerinde) "çāmaşūr" biçiminde görülür.
- İlk kullanımlarında öncelikle yıkama eylemini veya elbise yıkayan kimseyi ifade etmekteydi.
Kökdaş Kelimeler
- camekan
- Farsça cāme (giysi) kökünden gelir; giysi giyilen/sergilenen yer anlamıyla ilişkilidir.