çakal Farsça
شغال (şaġāl)
Türkçeye Farsça 'şaġāl' sözcüğünden geçmiştir. Nihai kökeni, hayvanın çıkardığı uluma sesini taklit eden Sanskritçe 'sṛgāla' (çakal) sözcüğüne dayanmaktadır.
Gelişim Hattı
- Sanskritçe: sṛgāla (çakal)
- Eski İranca: *šagāla-
- Farsça: شغال (şaġāl) (çakal)
- Osmanlı Türkçesi: شغال / چقال (çakal)
- Türkçe: çakal
Anlam Evrimi
- Uluyan/bağıran hayvan
- Köpekgillerden yırtıcı bir hayvan (çakal)
- Mecazen kurnaz, çıkarcı veya fırsatçı kimse
Türkçedeki İlk İzler
- Türkçede en geç 15. yüzyıl sonu veya 16. yüzyıl başlarına ait metinlerde ve sözlüklerde tespit edilmektedir.
- Osmanlı Türkçesinde 'şaġāl' ve halk ağzına uygun biçimde 'çakal' varyantlarıyla kaydedilmiştir.